Τα υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα, αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης αυτοκίνησης, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος χρήσης, μειωμένες εκπομπές ρύπων και πιο αθόρυβη οδηγική εμπειρία. Ωστόσο, πολλοί οδηγοί παρατηρούν ότι κατά τους χειμερινούς μήνες, η αυτονομία των οχημάτων τους μειώνεται αισθητά, προκαλώντας συχνά ανησυχία ή σύγχυση. Ειδικά για όσους χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους καθημερινά για μετακινήσεις με αυστηρό χρονοδιάγραμμα, η μειωμένη αυτονομία μπορεί να επηρεάσει άμεσα την πρακτικότητα και την αίσθηση αξιοπιστίας του οχήματός τους.

Το φαινόμενο αυτό, δεν αποτελεί ένδειξη βλάβης ή κακής ποιότητας μπαταρίας, αλλά είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων φυσικών και τεχνικών παραμέτρων που σχετίζονται άμεσα με τη χαμηλή θερμοκρασία. Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε αναλυτικά γιατί οι χειμερινοί μήνες επηρεάζουν την απόδοση των υβριδικών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ποιες είναι οι βασικές φυσικές αιτίες πίσω από αυτή τη μείωση της αυτονομίας και τι μπορεί να κάνει ο οδηγός για να περιορίσει τις απώλειες και να αξιοποιήσει στο έπακρο το όχημά του.

Η επίδραση της θερμοκρασίας στις μπαταρίες

Η ”καρδιά” ενός ηλεκτρικού ή υβριδικού αυτοκινήτου, είναι η μπαταρία του, συνήθως ιόντων λιθίου. Οι μπαταρίες αυτές, λειτουργούν πιο αποδοτικά σε ένα συγκεκριμένο θερμοκρασιακό εύρος, περίπου μεταξύ 15 και 25 βαθμών Κελσίου. Όταν η θερμοκρασία πέφτει, οι χημικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της μπαταρίας επιβραδύνονται. Αυτό σημαίνει ότι τα ιόντα λιθίου κινούνται πιο αργά, με αποτέλεσμα να μειώνεται η διαθέσιμη ενέργεια που μπορεί να αποδοθεί στον κινητήρα.

Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε μικρότερη χωρητικότητα και χαμηλότερη ισχύ εξόδου. Ακόμα και αν η μπαταρία είναι πλήρως φορτισμένη, ένα μέρος της ενέργειας παραμένει ”δεσμευμένο” και δεν μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως μέχρι να αυξηθεί η θερμοκρασία της.

Αυξημένες ενεργειακές ανάγκες για θέρμανση

Σε αντίθεση με τα συμβατικά αυτοκίνητα εσωτερικής καύσης, τα ηλεκτρικά οχήματα δεν διαθέτουν άφθονη “δωρεάν” θερμότητα από τον κινητήρα για τη θέρμανση της καμπίνας. Έτσι, η θέρμανση του εσωτερικού χώρου βασίζεται στην ενέργεια της μπαταρίας. Καλοριφέρ, θερμαινόμενα καθίσματα, θερμαινόμενο τιμόνι και αποθάμβωση των τζαμιών, καταναλώνουν σημαντικό ποσοστό ενέργειας, ειδικά σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα μέρος της ενέργειας που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για κίνηση, να κατευθύνεται στη διατήρηση της άνεσης και της ασφάλειας του οδηγού και των επιβατών, μειώνοντας έτσι την τελική αυτονομία.

Αυξημένες μηχανικές αντιστάσεις

Ο χειμώνας επηρεάζει και άλλα μηχανικά μέρη του αυτοκινήτου. Τα ελαστικά, παραδείγματος χάριν, γίνονται πιο σκληρά σε χαμηλές θερμοκρασίες, αυξάνοντας την αντίσταση κύλισης. Παράλληλα, ο κρύος αέρας είναι πιο πυκνός, γεγονός που αυξάνει την αεροδυναμική αντίσταση, ιδιαίτερα σε υψηλότερες ταχύτητες.

Επιπλέον, τα λιπαντικά υγρά, όπως το λάδι στο σύστημα μετάδοσης ή τα γράσα στα ρουλεμάν, γίνονται πιο παχύρρευστα, απαιτώντας περισσότερη ενέργεια για την κίνηση των εξαρτημάτων. Όλα αυτά προσθέτουν μικρές, αλλά σωρευτικές απώλειες που τελικά επηρεάζουν την κατανάλωση ενέργειας.

Ιδιαιτερότητες στα υβριδικά οχήματα

Στα υβριδικά αυτοκίνητα, ο χειμώνας μπορεί να οδηγήσει σε συχνότερη ενεργοποίηση του θερμικού κινητήρα. Αυτό συμβαίνει επειδή ο κινητήρας εσωτερικής καύσης, χρησιμοποιείται όχι μόνο για κίνηση, αλλά και για να ζεστάνει την καμπίνα ή να διατηρήσει τη βέλτιστη θερμοκρασία λειτουργίας του συστήματος. Έτσι, μειώνεται η ηλεκτρική αυτονομία και αυξάνεται η κατανάλωση καυσίμου, κάτι που συχνά εκπλήσσει τους οδηγούς που έχουν συνηθίσει σε χαμηλές καταναλώσεις το καλοκαίρι.

Πόσο έλεγχο έχει κα τι μπορεί να κάνει ο οδηγός

Παρότι οι χαμηλές θερμοκρασίες δεν μπορούν να αποφευχθούν, υπάρχουν αρκετές πρακτικές κινήσεις που μπορούν να περιορίσουν τη μείωση της αυτονομίας. Η προθέρμανση του αυτοκινήτου όσο αυτό είναι συνδεδεμένο στον φορτιστή, είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές λύσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η ενέργεια για τη θέρμανση προέρχεται από το δίκτυο και όχι από τη μπαταρία.

Η ήπια οδήγηση, η αποφυγή απότομων επιταχύνσεων και η διατήρηση σταθερής ταχύτητας, βοηθούν επίσης στη μείωση της κατανάλωσης. Η σωστή πίεση των ελαστικών είναι ιδιαίτερα σημαντική τον χειμώνα, καθώς η χαμηλή πίεση αυξάνει σημαντικά τις απώλειες ενέργειας. Τέλος, η χρήση θερμαινόμενων καθισμάτων αντί για έντονη θέρμανση όλης της καμπίνας, μπορεί να προσφέρει άνεση με μικρότερη ενεργειακή επιβάρυνση.

Ολοκληρώνοντας το παρόν άρθρο, αξίζει να τονίσουμε ότι η μείωση της αυτονομίας των υβριδικών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων τον χειμώνα, είναι ένα απολύτως φυσιολογικό φαινόμενο, που οφείλεται σε συνδυασμό χημικών, μηχανικών και ενεργειακών παραγόντων. Η κατανόηση των αιτιών βοηθά τον οδηγό να προσαρμόσει τις προσδοκίες του και να υιοθετήσει πρακτικές που περιορίζουν τις απώλειες. Με σωστή χρήση, προγραμματισμό και ήπια οδήγηση, τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα μπορούν να παραμείνουν αξιόπιστα και αποδοτικά ακόμα και στις πιο κρύες συνθήκες, αποδεικνύοντας ότι η ηλεκτροκίνηση μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις όλου του χρόνου.